Trang chủ Văn học Lý luận

XUẤT XỨ BÀI THƠ: GỬI NGƯỜI EM GÁI BẮC NINH
15:03 | 08/08/2018

 HỒ SĨ TÁ

Năm 1972, Đế quốc Mỹ mở rộng leo thang chiến tranh ác liệt ra miền Bắc Việt Nam.

            Chị Nghĩa là chị cả trong gia đình tôi, sinh cháu đầu lòng năm 1971, đặt tên là Thanh Quỳnh. Lúc đó, anh rể Nguyễn Hiệu sinh viên Bách Khoa khóa 6  là Trung úy bộ đội công binh đang công tác ở Quân khu IV rất ác liệt, không mấy khi về nhà thăm vợ con được.

Tất cả sự chăm sóc cháu Quỳnh của chị Nghĩa đều gửi gắm cả vào bố mẹ đẻ và mang dấu ấn của 6 người em nặng tình nặng nghĩa trong gia đình tôi:

Ngày đó, tôi đang làm công nhân ở nhà máy Xe Đạp Thống Nhất - số 10 Tràng Thi (nay đã thành siêu thị) thường dùng ngày nghỉ bù, nghỉ phép để lên chăm cháu Quỳnh.

Sát vách  nhà chị Nghĩa là nhà Bác sỹ Nga (cùng khoa với chị Nghĩa) quê ở Bắc Ninh cũng sinh em bé trạc tuổi Quỳnh. Cô em gái Bác sỹ Nga đang là sinhViên khoa Luật trường Đại Học Tổng Hợp cũng  thường lên chăm cháu cho chị Nga.

Tuổi trẻ dễ gần và thông cảm với nhau. Lúc đã xong việc nhà, chúng tôi trò chuyện với nhau bao chủ đề... Nhưng cô em gái Bác sỹ Nga thường rất thích nghe tôi đọc thơ.

Tôi đã đọc thơ cho nhiều người nghe nhưng chưa thấy ai có cảm nhận về thơ sâu sắc như em. Em nghe tôi chăm chú như nuốt lấy từng lời, đúng như đoạn thơ tôi từng viết:

"Em lắng cả lòng mình

Vào bài thơ cuộc sống

Nghe như con sóng động

Cuộn tâm hồn em lên…"

Em khen thơ tôi hay, lại có giọng đọc truyền cảm…

Một lần em nói với tôi một câu. Câu nói ấy đã theo tôi đi khắp chặng đường xen lẫn niềm vui và sự tự hào: "Anh! Em đã đọc và nghe biết bao bài thơ của những người “nổi tiếng” có. Những người không “nổi tiếng” có! Nhưng sao những bài thơ của anh lại chan chứa tình người, sâu lắng tình đời đến thế...".

Ngừng một lát, em nói: “Hay là Anh  làm tặng  em một bài thơ!".

Tôi bàng hoàng xen lẫn bối rối, trả lời lý nhí:

- Sao có thể được? Anh là dân Bách Khoa chế tạo máy khô khan. Em là sinh Viên khoa Luật trường Đại Học Tổng Hợp. Xứ sở của văn phong khúc chiết và câu thơ lãng mạn. Anh lại làm một việc chở củi về rừng hay là “Đánh Trống qua cửa nhà Sấm” thì ngại lắm!

Em xua tay: Không tranh luận nữa, cứ thế nhé!

Và bài thơ đã ra đời như vậy. Lúc đầu tôi lấy đầu đề “Nghĩ về em”.

Sau đó không lâu, tôi bị ốm, điều trị tại khoa A1 ở viện Quân Y 103. Khoa của chị Nghĩa và Chị Nga phụ trách điều trị nên khách vào thăm tôi khá thoải mái.

Hôm ấy, tôi thấy 15 cô gái vào khoa thăm tôi. Đi đầu là cô gái em Bác sỹ Nga – bạn chị Nghĩa. Tôi thầm hỏi em:

- Sao lại có đông người đến thăm anh thế này? Anh có quen họ đâu?

- Thế mà họ quen anh đấy! Khi đọc bài thơ anh viết tặng em. Khoa Luật khóa  em có 15 nữ đều bảo nhau: "Phải gặp mặt anh chàng này, dân Bách Khoa mà làm thơ hay thế!" Nên em dẫn họ đến gặp anh. Em  trả lời tôi.

Các cô gái khen tôi làm thơ hay, líu tíu hỏi thăm, chúc tôi mau chóng khỏe mạnh. Xuất viện...

Các cô gái khoa Luật bạn em đã ra về. Họ như đàn sẻ nâu đáng yêu ùa xuống sân vui đùa, báo hiệu một mùa hè ấm áp, lại vụt bay đi khi bị động để lại trong tôi sự trống vắng đến nao lòng. Căn phòng im ắng trở lại mà trái tim tuổi trẻ 20 của tôi vẫn đập thình thình. Nhưng tất cả chỉ có thế! Ôi! Sao ngày ấy chúng tôi dành cho nhau tình cảm trong lành đến thế? m êm nhưng sâu lắng dịu dàng? Sao nó không nhanh chóng, xô bồ, gấp gáp như một số bạn trẻ thời nay… Sau này tôi mới đổi lại đầu đề bài thơ là: "Gửi người em gái Bắc Ninh".

Xin trích lại bài “Gửi em người em gái Bắc Ninh” tôi sáng tác tặng em, hôm nay xin gửi tặng lại những cô gái duyên dáng, dịu dàng miền Quan họ. Tôi cảm ơn em đã yêu thơ tôi,yêu những tứ thơ bình dị của tôi. Có thể em nói để động viên tôi. Tôi vẫn rất mừng vì nó cho tôi một bài thơ được nhiều người yêu thích.

Mỗi lần anh gặp em

Sao thấy lòng thư thái ?                    

Câu chuyện em hồn nhiên

Cho lòng anh trẻ lại!

                                                  

Nụ cười em vương mãi

Đọng trên làn môi xinh

Gương mặt em nhỏ nhẹ

Anh chụp nhanh tấm hình…

 

Em lắng cả lòng mình

Vào bài thơ cuộc sống

Nghe như con sóng động

Cuộn tâm hồn em lên…

Đường về qua trường em

Anh dừng chân ghé lại

Nơi này cô em gái

Sắp thành “Bà Luật sư”…

 

Em vẫn bé thế ư?

Mà sao em lớn vậy?

Phải chăng anh nhìn thấy

Một chiều cao tâm hồn?

 

Tiếng khoan họ buồn buồn

Ai hát về sông ấy?

Dòng sông Cầu quê em

 

Đã nuôi em lớn dậy!./.