Trang chủ Văn học Truyện ngắn

TÌNH NGƯỜI THUNG NGÔ
14:52 | 06/07/2018

 PHƯƠNG ĐẰNG

 

 

Quán nước bà Hai Quán ẩn dưới khóm trúc, bên con đường liên huyện này, sáng nay mở cửa sớm. Bà tên “Hai”, mở quán bán nước nên bà con làng xóm gọi vậy. Nửa buổi, chợt có người khách lạ do dự, rồi cũng bước chân vào quán. Đặt chén chè xanh vào tay khách, bà Hai Quán niềm nở:

- Anh về đâu ta?

Người khách thản nhiên ngó nghiêng. Góc trong, bếp củi than đang rực hồng. Dăm bảy bắp ngô nếp non đã bóc áo. Ngắm cô gái trẻ ửng hồng đôi má, đang cắm cúi bên bếp.

- Tôi... tôi về... Thung Ngô...

- Tưởng về Bến Tắm. Chứ Thung Ngô thì đây rồi. Lũy tre xanh kia kìa. Tay bà chỉ.

Ôi dào... Khi trồng tất bật là thế, chẳng có ma nào. Nay ngô đã phun râu, vào hạt. Chỉ chờ bếp củi đỏ lửa. Ngồi rung đùi thưởng thức thì ở đâu lại ùn ùn kéo về. Bà Hai Quán thì thầm. Rồi lướt mắt một lần nữa, ngắm từ đầu đến chân  người có nước da nâu, đôi mắt sáng lạ, nghĩ: Người này mà bảo người Thung Ngô. Rồi hỏi:

- Anh về thăm ai?

Tôi về thăm... người... em...

Bà Hai Quán nong ngóng mặt:

- Em tên gì? Không đợi câu trả lời, bà tiếp: Cứ nói toạc móng heo ra. Người Thung Ngô không quen cái kiểu ăn nói vòng vo, ỡm ờ.

Nghe mà như làn gió thoảng, anh ta phụt ra:

-Tôi về... thăm cô... Phấn ...

Ở đâu chứ. Đất Thung Ngô này, cái tên Phấn ấy có đến ngót nghét... Nào là Phấn thêu thùa, Phấn bán bún riêu cua. Nào là Phấn dạy mầm non, rồi Phấn hòa giải. Chẳng là chồng tên Hòa, con là Giải. Hay là Phấn “tam thất”. Cô có cái cổ kiêu ba ngấn nõn nà chứ gì. Anh ta nghe, đầu gật gật. "Tam" là ba, "thất" là thất hứa. Thất hứa ba lần với người mình đã đặt lòng yêu, rồi tự dưng duỗi ra.

Nói đến "Phấn tam thất" là cả cái huyện nửa trung du nủa đồng bằng này, có đến hai phần ba số người biết cô. Gần đây, nghe như đang phải lòng một anh dân tộc thiểu số trong Tây Nguyên. Ôi dào... Thung Ngô thiếu gì người mà kén với chọn ở tận giời ơi...

 ***

Tiếng nổ lép bép ngô nướng, cùng hương phảng phất quyến rũ, từ bếp bay ra cuốn hút, đã làm người khách chẳng còn để tâm đến lời chủ quán.

Mới đó, mà đã qua đi bao mùa mưa nắng, bao mùa ngô cho bắp. Khi ánh chiều đồng quê còn vương lại, mỏng tang như tấm voan lướt nhẹ trên thảm ngô trải rộng. Mình lại bước qua cái cổng tre lạ, quen được dựng kiểu cách. Người chị dâu Phấn nơi cửa bếp, chợt nhận ra: "Chú KThỏa! Trời, lâu quá rồi nay chú mới về...". Rồi giục vội đứa em: "Phấn đâu , em ra đỡ túi xách cho chú". Chẳng biết từ hướng nào, Phấn đã đứng trước mặt, nũng nịu: "Tưởng quên đường rồi, quên cả con" chim Sơn ca" này...". Ghé sát tai em: "Bố có nhà không em". "Bố đang đọc sách trong nhà. Anh vẫn còn sợ bố sao. Bố thương anh mà...".

Miệng nói, tay kéo vào nhà chào bố. Quay ra, ánh trăng hè đã như dát bạc, trên những vòm cây bên sườn đồi trước mặt. Tán nhãn, tán bưởi trước sân nhà, gió đùa trăng lao xao lá...

- À... Anh quê ở đâu? Sao biết cô Phấn?

Lời bà Hai Quán, đã kéo người khách từ trong ánh trăng hồi tưởng, bước ra.

Người khách ngẩng lên: "Tôi quê chân núi Chư Pô Ray trong Tây Nguyên. Thời đánh Mỹ, Phấn cùng đơn vị Thanh niên xung phong "Đề Thám", phiên hiệu 193 của mình, phối thuộc với E217 công binh mở đường qua buôn tôi. Tôi là trung đội trưởng du kích buôn. Trong nhiệm vụ phối thuộc mở đường chiến lược đánh Mỹ, chúng tôi biết nhau. Rồi sau một sự việc gay cấn, giành giật giữa cái sống và cái chết, chúng tôi càng thân thiết nhau hơn". Một hôm. Bà Hai Quán cướp lời: "Thì ra là vậy". Rồi bà buông một câu:

- Anh đã dấu tôi cái tên của mình...

- Tôi tên KThỏa. Tôi dấu làm chi cái tên cha mẹ đã đặt cho. Mà bà có "khảo" đâu mà tôi "xưng", anh ta cãi. Phá không gian tĩnh lặng giữa hai người, anh ta thản nhiên nói như nói với cây cỏ, với thiên nhiên; "Người dân tộc chúng tôi chỉ quen uống rượu cần. Cần rượu cần cong chứ lòng người không cong". Câu nói ấy như một định đề, một triết lý. Bà Hai Quán nghĩ: Con người này – Một con người...

- Một hôm. Khoảng 5 giờ chiều. KThỏa kể. Chợt những tốp máy bay Mỹ ào đến tới tấp dội bom, xối rốc két ràn rạt xuống đội hình đang tác nghiệp. Một trái bom nổ gần, đã tung tôi thân vắt trên cành cây, rồi giáng xuống trúng một tảng đá. Người đầu tiên lao tới cứu tôi là Phấn. Cô nhanh chóng cõng tôi, trong mù mịt khói bom đắng khẹt, cùng bụi đất, tới căn hầm dã chiến gần đấy cấp cứu. Là một y tá, cô cùng người nữa, được đơn vị giao nhiệm vụ theo dõi tình hình sức khỏe của tôi. Chờ sáng, sẽ chuyển lên bệnh xá E217. Nằm mà ruột gan cứ sôi như trong chảo rang. Tôi tự kiểm tra hiện trạng sức khỏe. Nâng hai chân lên, duỗi ra, co lại. Nắn nắn, xoa xoa vùng ngực rồi bụng. Còn đau, nhưng không sao. Như lò xo, tôi bật dậy, bí mật lẻn khỏi hầm, lặng lẽ chống gậy lao ra hiện trường. Tưởng như... Bà Hai Quán cướp lời:

- Anh nói sao? Nom anh như ông "Hộ pháp". Phấn nó lại là con người thân gái mảnh dẻ, liễu yếu đào tơ cõng sao nổi cái thân xác anh. Có đời nào, người bị bom hất, vướng trên cành cây, rồi giáng xuống một tảng đá mà lại không tan xương, tắt thở. Chuyện lạ trên đời. Anh nói không thật lòng. Tôi không tin... không tin...

- Xin phép, được hỏi bà: Bà có là bộ đội hay thanh niên xung phong, đã từng chiến đấu ở chiến trường một ngày nào chưa? Chắc là chưa. Vậy, bà hiểu sao được!

Đứng dậy, anh rời quán nước, theo hướng tay bà chỉ ban nãy, để rồi về với Phấn nơi vòm tre xanh kia kìa.

Ở Thung Ngô này, chẳng ai vui bằng gia đình chị Phấn. Đã mấy năm rồi, nay người khách ấy lại trở về thăm gia đình. Bà con làng xóm bảo, khách mà như con cháu trong nhà. Bữa cơm ấm cúng chiều quê, đã để lại ấn tượng khó quên trong lòng anh. Anh chị chung tay cùng chuyển thúng gạo vừa xay, để đổ vào cối giã nơi trái nhà. Cũng vừa có tiếng ngoài cổng:

- Phấn... ơ... i i...! Mày sướng nhỉ... Số đào hoa đấy. Đêm nay trăng đẹp, chắc còn nhớ gì đến lều ngô nữa nhỉ... hí... hí... hí...

- Đồ con khỉ! Chỉ nói liên thiên...

Phải chăng, lời bạn gái nào đó đã làm thúng gạo tuột khỏi tay. Đứng như trời trồng giây lát, Phấn chẳng hiểu sao thúng gạo lại bị đổ, hay còn lẽ gì nữa. Rồi đột ngột bỏ KThỏa, chị vụt chạy vào nhà. KThỏa chưa định thần được sự việc thì Phấn đã quay ra. Ghé sát tai KThỏa, như anh ấy đã có lần ghé tai mình, Phấn bảo:

- Bố đồng ý rồi. Hai ta ra lều ngô canh ngô đêm nay...

- Còn gạo?

- Gạo với chẳng thóc. Bỏ đấy... mai giã... thộn quá đi thôi... Chị dí ngón trỏ vào trán KThỏa. Anh chẳng trách gì Phấn, mà còn cười vui như một lời khen.

Tay trong tay hai người, ra lều ngô. Ánh trăng đã chảy tràn từ lúc nào. Đây đó nhấp nhóa ánh sáng đèn dầu, ắc quy loang ra hòa lẫn ánh trăng. Cùng những lời ca quan họ đằm thắm mượt mà. Những lời ca đi cùng năm tháng. Xa xa như có điệu đàn phập phình Guitar trong gió thoảng...

Ngồi bên nhau ấm cúng, trong mái tranh lều ngòn ngọt hương ngô. Ánh sáng đèn dầu mờ tỏ, soi bóng hai người lung linh ảo. Chợt KThỏa bảo:

- Nào, em kể chuyện gì đó cho vui.

- Chuyện xưa lắm rồi, đang tàn phai theo năm tháng.

Một ngày. Trái bưởi đã to gần bằng nắm tay trẻ thơ. Từ một miền xa, có một người bạn đến thăm một người bạn. Ban mai, người con gái xúc ấm pha trà cho bố. Không quên bỏ vào ấm, những bông sói như hạt gạo nếp chín vàng, ngan ngát nơi đầu hiên. Rồi hai người ùa ra vạt chè xanh, không xa tầm mắt là ô cửa sổ đang nhìn ra. Hai chấm sáng: Màu chàm xanh Tây Nguyên, cùng áo phin lơ da trời, lúc ẩn lúc hiện bên những tán ổi, na...

Những bàn tay đã từng chai sạn với đất đá, đạn bom, thoăn thoắt như biểu diễn, hái những búp chè xanh dưới nắng sớm hồng hào, ríu rít tiếng chim. Có những lúc người con gái phủi phủi, gỡ những sợi tơ nhện vương trên vai, trên ngực áo chàm. Nói với nhau những lời gì đó...

Nào ngờ, những cử chỉ ấy đã lọt vào ô cửa sổ kia. Mặt trời đứng bóng. Cả nhà quây quần. Sau bữa cơm người bố nhắc cô con gái: Sớm mai mà còn hái chè, mỗi người một gùi, hái cách xa nhau...

Nghe xong, KThỏa bảo: Em tế nhị và xa xôi vậy. Chuyện mình đó em, thường mà.

Anh có còn nhớ. Buổi trưa, hai đứa mình ngồi dưới tán dẻ vườn nhà. Dẻ vào mùa đang đua nhau, đơm nở những bông hoa trắng muốt. Để rồi nhắc lại với nhau những kỷ niệm một thời khó quên ở chiến trường, chuyện đời sống thường nhật, ước mơ... Chợt anh đặt lên má em những nụ hôn cháy bỏng. Những nụ hôn nồng nàn ngày ấy, nay vẫn còn trong em.

Nào ngờ, chuyện ấy đã lọt vào mắt xanh đứa em trai, đang ngồi vắt vẻo học bài trên cành ổi không xa. Chuyện nhanh chóng đến tai bố. Chắc anh còn nhớ ông đã nói những gì. Sớm hôm sau, anh đã vội xin phép gia đình, bỏ em về Tây Nguyên. Tưởng em đã mất anh, chẳng bao giờ anh còn trở lại đất Thung Ngô... "Chuyện qua rồi. Có thế mà cũng rơm rớm nước đái nhện". KThỏa cười, bảo.

Không gian tĩnh lặng. Xa xa thoảng tiếng đàn Guitar vọng lại. Cùng tiếng hát ai trầm bổng như xa xôi... KThỏa như chợt nhớ ra, bảo:

- Để có những nương bắp bạt ngàn mê hồn hôm nay. Chắc phải có nhiều người chọc lỗ, trỉa hạt giỏi em nhỉ?

- “Giỏi” trong anh. Chứ ngoài em trẻ con nó cũng làm được. Ngoài này làm gì có “nương”. Ai làm cái việc "chọc chọc", "trỉa trỉa". Chỉ có ngô, chứ làm gì có "bắp". Thộn quá đi thôi. Phấn đùa.

KThỏa nghe, chỉ cười cười, chẳng tự ái, chấp trách gì. Anh có vẻ vui, phấn khởi hơn. Rồi bảo: Em có thể kể về con người, về ngô quê mình cho anh nghe được không.

Mùa lại mùa. Mỗi khi ngô phun râu, vào hạt. Nào là rơm rạ, tre nứa. Nào là cót ép, giấy dầu... Chẳng ai bảo ai. Người xe cải tiến, người chở xe đạp. Người mang vác, ôm, khiêng những vật liệu từ mờ sáng đến tối đất, để rồi dựng lên những ngôi lều tranh nứa lá ngoài đồng. Hối hả, tất bật như ngày hội.

Chẳng ai tham của ai tới nửa bắp ngô. Một hạt cũng không sơ sẩy. Thế mà nhà nhà vẫn cứ rộn rã, dựng lều canh ngô nhà mình. Có người bảo: Uống nước ngô, ăn ngô luộc, ngô nướng mà sinh ra nghiện ngô. Nghiện cả tiếng đàn tiếng hát từ các ngôi lều loang ra. Có người ra đi xa xứ, đã khôn nguôi đêm ngày nhớ về ngô, cùng tiếng đàn lời ca nơi quê hương mình, nhớ thương da diết, dằn vặt, trăn trở...

Nhiều đôi trai gái đã đến với nhau, như làn gió lướt nhẹ trên thảm ngô, vương ánh trăng êm đềm, ngọt ngào, đằm thắm... Trai tài gái sắc đã gắn kết uyên ương, sinh con đẻ cái, dựng xây nên gia đình hạnh phúc bền chặt. Bất quá, hi hữu một lý do nào đó "nghĩa tao khang" vợ chồng phải "chia đàn xẻ nghé", nửa chăn nửa chiếu, không còn sống chung mái nhà. Nhưng chẳng lòng nào chia lìa con trẻ. Hàng năm ngày tết, kỵ nhật các cụ chàng rể vẫn về thắp hương, tôn phụng tổ tiên, gia đình. Đứa con ở với bố hoặc mẹ. Tháng tháng người bố hoặc mẹ ấy, vẫn qua lại thăm nom, chăm sóc. Nếp sống đậm tình này chẳng ai còn nhớ đã có từ bao giờ. Phải chăng có từ khi, cây ngô có mặt ở cái đất này. Đang nghe, chợt KThỏa vỗ tay reo: "A... A... về, anh sẽ kể lại chuyện này với bà con buôn làng anh".

Chợt Phấn giơ lên bọc giấy được gói cẩn thận. Ấy là những bức thư thời khói lửa. KThỏa lật giở từng trang đọc. Anh tròn mắt ngạc nhiên trước những con chữ, dòng chữ mình viết cho Phấn, nay đã hoen màu thời gian. Nào ngờ, Phấn còn lưu giữ được. Để rồi hôm nay xúc động dâng trào. Trái tim anh tưởng như có vòng dây xiết, mà lòng rưng rưng.

Không gian chùng xuống. Những ký ức buồn vui của một thời đã qua. Chỉ có tiếng muỗi cỏ đập cánh vo ve. Tiếng xào xạc lá ngô khua trong gió đêm. Phấn nhích lại gần hơn. Hai người bên nhau. KThỏa bảo: "Chim Sơn ca" của anh "hót" cho vui nào. Ngày ở chiến trường hay hót và hót vang thế. Nào là'' Cô gái Sài Gòn đi tải đạn"," Bài ca người lái xe", nào là "Tiếng chày trên Sóc bom bo, rồi xa khơi...". "Vâng! Chim Sơn ca em, xin"hót" bài" Cô gái mở đường của Xuân Giao.

"Đi dưới trời khuya sao đêm lấp lánh.Tiếng hát ai vang động cây rừng. Phải chăng em cô gái mở đường.Không thấy mặt người chỉ nghe tiếng hát. Ơi những cô gái đang ngày đêm mở đường...".

Hay! Hay! KThỏa reo lên, anh đặt liền nụ hôn nồng nàn lên má Phấn. Cặp má như được thoa một lớp phấn hồng. Phấn nhỏ nhẹ: Bố thương anh mà, thương anh nhiều. Chứ đâu như cái ngày của năm trước anh về Thung Ngô. Hôm ấy em chăm sóc ngô ngoài đồng về. Quần vẫn xắn cao, chân chưa kịp rửa. Vừa bước vào sân, bố gọi giật giọng: "Phấn! Con vào nhà bố bảo". Chẳng hiểu tin lành hay dữ. Tim đập loạn nhịp.

Các con hiểu, thông cảm cho bố. Hôm vừa rồi bố đã đọc những lá thư KThỏa gửi cho con. Có lá thư như bị bom bén lửa, xém vàng nơi chiến trường ác liệt. Bố thương các con lắm. Một khi đất nước có "hữu sự", có giặc dã các con chẳng đắn đo, mặc cảm sự sống bản thân mình. Mà sẵn sàng xả thân vì nước, vì độc lập dân tộc. Các con xứng danh là con cháu hậu duệ của Hai Bà Trưng, con cháu Bác Hồ. Bố đã phải khóc trước những sự việc, xảy ra ở chiến trường mà các con đã kể trong thư.

Mà này, bố KThỏa bị chết vì bom Mỹ, nhà lại nghèo khó. Con phải thương nó. Thời gian qua, bố tự nhận có điều chưa đúng với các con. Bố quá khắt khe, với thế hệ trẻ trong tình yêu lứa đôi. KThỏa cướp lời:

- Bố bảo với em thế à...

- Đúng! Bố bảo chứ không phải rượu bảo. Bố uống rượu thuốc, có chừng mực. Không như các chàng trai "núi rừng", uống là cứ thả phanh, lử lả, đời đến đâu thì đến. Anh của em liệu liệu đấy. Phấn cười đùa, bảo vậy.

KThỏa không nói gì. Nhìn đắm say người em yêu của mình, tủm tỉm cười.

Hừng đông đang ửng hồng. Trời sáng dần...

***

Hôm nay đẹp trời. KThỏa trở về quê hương Chư Pô Ray, ngọn núi cao nhất - mái nhà Tây Nguyên. Anh chầm chậm bước, như đang vấn vương Thung ngô, vấn vương tình em.

Chợt khóm trúc xòa bóng bên đường nhận ra KThỏa, rung rung lá cành. Anh cũng nhận ra dưới khóm trúc là quán nước bà Hai Quán.

- Những đêm vừa rồi, anh chị coi ngô cho bố vui chứ. Bà Hai Quán chợt lên tiếng.

 KThỏa hơi giật mình. Chẳng hiểu bà đùa yêu hay ngầm nhắc nhở. Ai bảo mà bà biết... KThỏa đang nghĩ thì bà Hai Quán nói tiếp:

- Anh phải gọi tôi bằng bà mợ đấy, xưng cháu. Mẹ đẻ ra nó là chị ruột người chồng của tôi. Không gọi vậy. Có mà chẳng ai vun đắp cho tình yêu hạnh phúc của hai đứa đâu nhá.

KThỏa nghe mà lòng cứ rối mù lên, chưa kịp hiểu ngôi ngôi thứ thứ.

Bà tiến lại gần hơn, ngắm nhìn đứa cháu rể tương lai cười, bảo:

- KThỏa mà được làm đứa cháu rể bà mợ, vợ chồng chung sống Thung ngô này, có mà "chuột sa chĩnh gạo". Đẹp đôi, khỏe mạnh, anh chị thỏa sức làm giầu...

Làn gió Thung Ngô chợt ướt tới. Lòng KThỏa lâng lâng...