Trang chủ Âm nhạc Lý luận

HẠNH NGỘ GIỮA ĐÊM HÈ
15:27 | 08/06/2018

 

 Thuận Cẩm

20h thứ Bảy (ngày 9-6), những câu Quan họ vang rền, ngọt lịm lại được rung bật, ngân lên giữa đêm hè “giăng thanh gió mát” tại hồ Nguyên Phi Ỷ Lan (thành phố Bắc Ninh). Với chủ đề “Tương phùng tương ngộ”, chương trình biểu diễn Dân ca Quan họ trên thuyền số tháng 6 là điểm gặp gỡ, giao lưu hội ngộ đầy cảm xúc, giàu ý nghĩa giữa không gian thành phố trẻ bình yên và thân thiện.

Đêm diễn xướng tháng 6 này mang ý nghĩa thiết thực chào mừng kỷ niệm 70 năm Ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Lời kêu gọi thi đua Ái quốc (11-6-1948 - 11-6-2018) và  sự kiện Giải Bóng chuyền nữ trẻ U19 châu Á tổ chức tại Bắc Ninh. Các Nghệ nhân, nghệ sĩ Dân ca Quan họ mang đến cho khán giả những làn điệu Quan họ tươi vui, say đắm như: “Chung một niềm tin”, “Bạn Kim Lan”, “Mời nước mời trầu”, “Giăng thanh gió mát”, “Lý Thiên Thai”, “Ba Vì”, “Còn duyên”, “Hoa thơm bướm lượn”, “Đối ca sông Cầu”, “Ngồi tựa mạn thuyền”, “Vốn liếng em có ba bốn mươi đồng”, “Năm liệu bảy lo”, “Người ở đừng về”, “Con nhện giăng mùng”… Chương trình lần này sẽ là cuộc hội ngộ tương phùng ngập tràn cảm xúc bởi những nghệ sĩ của Nhà hát Dân ca Quan họ Bắc Ninh vừa trải qua một chuyến công tác nhiều ý nghĩa tại một số nước châu Âu.

Trở về sau chuyến du ca ở trời Tây, NSƯT Lương Trung Kiên, Phó Giám đốc Nhà hát Dân ca Quan họ Bắc Ninh xúc động chia sẻ: “Về nhà 2 ngày rồi, tôi cùng các anh chị em nghệ sĩ đang tất bật luyện tập cho chương trình biểu diễn Quan họ trên thuyền vào tối thứ Bảy tuần này. Bận rộn vậy nhưng niềm hạnh phúc, xốn xang của chuyến công tác vừa rồi vẫn khiến chúng tôi bâng khuâng, có cảm giác như mình vẫn đang biểu diễn Quan họ ở Cộng hoà Séc và Đức. Sang bên đó, chúng tôi rất bất ngờ vì Hội đồng hương Kinh Bắc ở Cộng hoà Séc đã thành lập CLB Quan họ để đi biểu diễn giới thiệu di sản với bạn bè các nước. Nhờ có những “nghệ sĩ Việt kiều” xa quê đó mà Quan họ thêm lan toả, được bạn bè thế giới biết đến nhiều hơn.

Tình yêu mà cộng đồng người Việt ở nước ngoài dành cho Quan họ cũng đắm say, thắm thiết chẳng khác nào chúng ta ở đây. Họ rất thích và chăm chú dõi theo các chương trình Quan họ hát thuyền được chia sẻ qua YouTube, Facebook… Cho nên khi nhìn thấy chúng tôi, có người nhận ra ngay và còn gọi tên nghệ sĩ. Đó là điều khiến chúng tôi vô cùng xúc động. Tận dụng tối đa thời gian ngắn ngủi, chúng tôi vừa biểu diễn quảng bá, giao lưu vừa chia nhau truyền dạy một số làn điệu cơ bản cho các thành viên của CLB Quan họ bên đó. Ngoài ra, còn hướng dẫn họ cách têm trầu cánh phượng, cách mặc trang phục Quan họ rồi nắn chỉnh khăn xếp, khăn mỏ quạ cho chuẩn đẹp…”.

Người ta bảo, Quan họ “lừng lững tồn tại” qua bao bão táp của thời gian cùng những biến động văn hoá xã hội và nay đang toả ngát cái sắc hương đặc biệt của mình. Cho nên, mỗi đêm diễn xướng Quan họ trên thuyền ngoài ý nghĩa về sự gặp gỡ “hữu duyên” của những tâm hồn yêu dân ca, vì sự trường tồn và lan toả của di sản; còn là cuộc tương ngộ của những tấm lòng tâm huyết, dẫu biết là gian khó nhưng vẫn hết lòng vì sự nghiệp bảo tồn di sản văn hoá quê hương.

Tự hào khi Dân ca Quan họ được thế giới biết đến, ngưỡng mộ và vinh danh là Di sản văn hóa Phi vật thể Đại diện của nhân loại, thời gian qua, tỉnh Bắc Ninh tích cực triển khai thực hiện bài bản, khoa học chuỗi chương trình bảo tồn và phát huy giá trị di sản, được cộng đồng trong và ngoài tỉnh ghi nhận, đánh giá cao. Đáng chú ý là việc: Thực hiện chính sách tôn vinh và đãi ngộ Nghệ nhân Dân ca Quan họ; đưa Dân ca Quan họ vào giảng dạy trong các trường phổ thông; phát triển các làng Quan họ mới; tích cực tổ chức hoạt động quảng bá, giới thiệu Dân ca Quan họ đến bạn bè trong nước và quốc tế… Và đặc biệt, từ tháng 8-2017, UBND tỉnh còn chỉ đạo Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tổ chức định kỳ chương trình biểu diễn Quan họ trên thuyền để phục vụ nhân dân và du khách khi đến thành phố Bắc Ninh.

Qua 5 lần tổ chức, chương trình biểu diễn Dân ca Quan họ trên thuyền thành công vượt xa hơn những mục đích, ý nghĩa ban đầu, trở thành “sứ giả” kết nối, giúp xoá nhoà mọi đường biên khoảng cách, kéo con người xích lại gần nhau, để nhìn thấy và thấu hiểu nhau hơn. Bằng sự trân quý, mến mộ, khán giả đến tham dự các đêm diễn xướng Quan họ trên thuyền không phải chỉ để xem, nghe Quan họ đơn thuần như thường thấy mà đến để cảm nhận và thấu hiểu văn hoá. Với họ, đó là một nhu cầu tự thân, một thứ “vitamin” thiết thực thuộc về tinh thần và đồng vọng về tâm hồn...

Là người không bỏ qua bất kỳ một lần biểu diễn nào ở hồ Nguyên Phi Ỷ Lan, Nghệ nhân Dân ca Quan họ Nguyễn Xuân Trường (Đọ Xá, Ninh Xá, thành phố Bắc Ninh) hạnh phúc thổ lộ: “Lần nào đến với chương trình hát Quan họ trên thuyền tôi cũng rưng rưng xúc động. Bởi lẽ, tôi luôn cảm thấy đây là một điều may mắn đối với riêng mình cũng như cả cộng đồng Quan họ. Sự xuất hiện của chương trình làm cho di sản thăng hoa, cho những giá trị tinh tuý của Quan họ được bay cao, vươn xa và mãi trường tồn…”.

Thực tế những gì đang diễn ra, không một ai có thể phủ định sức sống của Di sản văn hoá Quan họ ngày càng hấp dẫn, lan toả mạnh mẽ, trở thành nhu cầu tự thân trong cộng đồng. Và lý do quan trọng, thuyết phục nhất để giải thích cho lượng khán giả đến các chương trình biểu diễn Quan họ trên thuyền đông như đã thấy chỉ là vì-“Tình yêu với Quan họ”.